Geletterde samenleving

Het vergroten van leesplezier en het verbeteren van (digitale) geletterdheid zijn complexe uitdagingen met veel factoren die van invloed zijn. De huidige aanpak is versnipperd en vraagt om meer integraliteit: een samenhangende ketenaanpak, waarin de Bibliotheek een onmisbare schakel vormt. Het is dus zaak om dit vraagstuk blijvend op de agenda te houden en te investeren in de deskundigheid en expertise van de Bibliotheek en haar netwerk. Daarbij gaat het niet alleen om ondersteunende activiteiten, maar ook om het bieden van kennis en advies over de inrichting, exploitatie en doorontwikkeling van de educatieve dienstverlening.

Waar zetten we op in?

Cubiss richt zich op de volgende focuspunten:

  • Leesoffensief Brabant: stakeholdermanagement en strategische samenwerking Leesoffensief Brabant is de provinciebrede, strategische samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en bibliotheken. We zetten daarbij in op stakeholdermanagement: het in kaart brengen en betrekken van partners als scholen, bibliotheken, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Door hun belangen en behoeften te verbinden en op elkaar af te stemmen, creëren we strategische samenwerking en een ontwikkelagenda vanuit een gezamenlijke ambitie.
  • Groeistrategie BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school Steeds meer scholen en kinderopvanglocaties nemen deel aan deze programma’s en vanaf 2027 is er structurele financiering vanuit het Rijk. Maar bibliotheken ervaren groeipijn en kunnen de vraag nauwelijks bijbenen. Om continuïteit te waarborgen is een duidelijke groeistrategie nodig, gericht op drie thema’s: kwaliteit van de dienstverlening, financiering en investeren in teamontwikkeling en HR.
  • Online leefwereld als start van de doorgaande digitale lijn De Bibliotheek speelt een sleutelrol in de online leefwereld. Ze biedt toegang tot digitale middelen en kennis, helpt burgers digitale vaardigheden te ontwikkelen en bevordert kritisch en veilig gebruik van online informatie. Zo draagt de Bibliotheek bij aan gelijke kansen, digitale geletterdheid en inclusie. Al vanaf de voorschoolse fase helpt zij kinderen en hun ouders met mediaopvoeding en legt zij een basis voor digitale geletterdheid. Stap voor stap groeit de Brabander in de doorgaande digitale lijn mee, van primair en voortgezet onderwijs tot in het vervolgonderwijs en volwassenheid. Structurele investering in expertise en het stimuleren van samenwerking zijn hierbij onmisbaar.

  • Gezinsgerichte aanpak In samenwerking met lokale partners ondersteunt de Bibliotheek ouders bij het stimuleren van de taal- en leesontwikkeling van hun kinderen. Dat draagt bij aan het doorbreken van de cyclus van laaggeletterdheid en daarmee aan het vergroten van kansengelijkheid. Dat is het idee achter de Gezinsgerichte aanpak. Een effectieve en efficiënte implementatie van de Gezinsgerichte aanpak vraagt een integrale aanpak. We gaan in 2026 aan de slag met een strategiedocument dat inzicht geeft in de onderlinge samenhang van partners en activiteiten. Daarnaast adviseren we in het document over de inrichting van governance, verantwoordelijkheden en uitvoering, zodat de doelstellingen effectief gerealiseerd worden.

Hoe bereiken we dit in Brabant?

Netwerk en beleid

Het versterken en uitbreiden van Leesoffensief Brabant vereist effectief stakeholdermanagement. Dat maakt duidelijk wie welke rol en verantwoordelijkheid heeft binnen de maatschappelijke opgave en welke randvoorwaarden nodig zijn voor een duurzame samenwerking op lokaal, regionaal en provinciaal niveau. Cubiss zorgt, samen met de bibliotheken, dat de urgentie om integraal en samenhangend te werken aan deze maatschappelijke opgave continu op de agenda blijft, onder meer door strategische bijeenkomsten vanuit Leesoffensief Brabant en het magazine Lees Lezer Leest!.

Kennis en expertise

Cubiss verstevigt en verduurzaamt de Brabantse infrastructuur voor kennisdeling en expertise. Hierbij zetten we in op het stimuleren van de professionele ontwikkeling van bibliotheken en het vergroten en borgen van kennis, vaardigheden en expertise op het gebied van geletterdheid en opkomende thema’s zoals meertaligheid, digitale geletterdheid en burgerschap. Dit doen we onder meer door het ontwikkelen van meerdaagse werktrajecten voor educatiemanagers. Ook organiseren we netwerk- en expertisebijeenkomsten voor specialisten en leesmediaconsulenten, zoals het Kennisdiner. Op die manier kunnen zij kennis, ervaringen en goede voorbeelden effectief benutten.

Programmering en dienstverlening

Cubiss coördineert en ontwikkelt op regionaal niveau landelijke initiatieven als BoekStart, de Bibliotheek op school (po/vo/mbo/hbo), de Gezinsgerichte aanpak Geletterdheid, De VoorleesExpress en de organisatie van de Voorleeswedstrijden. Via ambitietrajecten adviseren we bibliotheken over de kwaliteit van de dienstverlening en vraagstukken rond financiering en teamontwikkeling en HR. Op deze manier bieden we bibliotheken steun bij het verdiepen en verbreden van hun educatieve dienstverlening.