Focuspunten maatschappelijke opgaven

De inhoudelijke koers van de Brabantse bibliotheken sluit aan bij de landelijke Netwerkagenda (2024 – 2027). Deze agenda heeft Cubiss vertaald naar drie maatschappelijke opgaven die in Brabant prioriteit krijgen. Om goed te kunnen werken aan die maatschappelijke opgaven, is het vervullen van een extra opgave essentieel: het garanderen van een stevige en toekomstbestendige basis.

1. Geletterde samenleving

Een goede basiskennis en begrip van taal is een belangrijke voorwaarde om mee te doen in de maatschappij, nu én in de toekomst. Onderzoek wijst uit dat kinderen steeds minder lezen, minder leesplezier en -motivatie ervaren en dat daardoor hun leesvaardigheid achteruitgaat. Goed kunnen lezen leidt tot meer kennis van de wereld en tot het kritischer kunnen omgaan met alle informatie die via veel verschillende (digitale) media om ons heen te vinden is. In een wereld met een overvloed aan informatie is dat een belangrijke vaardigheid die we onze jongeren moeten aanleren. In de aanpak van deze maatschappelijke opgave proberen we het (voor)leesplezier te verhogen en een sterkere leescultuur te creëren. Daarmee willen we de leesvaardigheid van kinderen tot 18 jaar de komende jaren laten stijgen, zodat het leesniveau verbetert en de (digitale) geletterdheid toeneemt. Dit geeft Brabanders een grotere kans op een succesvolle (school)carrière. En daarmee versterken we de positie van Noord-Brabant als toonaangevende kenniseconomie.

Focuspunten

  • Leesoffensief Brabant: stakeholdermanagement en strategische samenwerking
  • Groeistrategie BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school
  • Gezinsgerichte aanpak
  • Online leefwereld als start van de doorgaande digitale lijn

2. Participatie in de informatiesamenleving

Digitalisering en opkomende technologieën bieden veel kansen op het gebied van werk, gezondheid, sociale relaties en vrije tijd. En hebben daarmee direct impact op de brede welvaart. Maar de razendsnelle ontwikkelingen en een overvloed aan informatie maken het voor veel mensen moeilijk om bij te blijven. Vooral mensen met beperkte digitale vaardigheden raken vaak steeds verder achterop. Dat leidt tot ongelijke kansen en een verminderde sociale samenhang.

Nieuwe technologieën brengen voor iedereen nieuwe uitdagingen met zich mee. Neem AI. Dat biedt veel gemak, maar leidt ook tot desinformatie en deepfakes. Hoe kan je ‘echt’ nog van ‘nep’ onderscheiden? De bibliotheeksector heeft een belangrijke rol in het duiden van zowel de kansen als de risico’s die digitalisering met zich meebrengt. Bij uitstek in Noord-Brabant, een provincie met grote ambities op het gebied van innovatie en de inzet van technologie in de samenleving.

Focuspunten

  • Versterken van de informatiedienstverlening
  • Doorgaande digitale lijn

3. Leven lang ontwikkelen

Leven lang ontwikkelen betekent jezelf blijven ontplooien. Of het nu gaat om het verbeteren van je basisvaardigheden, om het opdoen van nieuwe inzichten of om het verdiepen van je passies en talenten. Op je eigen manier en tempo. Niet iedereen heeft gelijke kansen om dat te doen. Factoren als afkomst, opleidingsniveau en financiële situatie bepalen dat in grote mate. Jezelf blijven ontwikkelen draagt bij aan geluk, zelfstandigheid en maatschappelijke participatie.

Bibliotheken maken dit mede mogelijk door ruimte te bieden aan persoonlijke ontwikkeling, ontmoetingen, goede doorverwijzing en gezamenlijke leerprocessen. Zo dragen ze bij aan het versterken van de brede welvaart in Brabant, met als doel een gezonde, gelukkige en veerkrachtige samenleving; nu en in de toekomst.

Focuspunten

  • Bouwen aan bloeiende lokale netwerken (leer-ecosystemen)
  • Integrale aanpak basisvaardigheden
  • Gezinsgerichte aanpak

4. De basis garanderen

Om op effectieve wijze met alle maatschappelijke opgaven aan de slag te gaan, is een sterke bibliotheek en een sterk netwerk nodig. Het netwerk groeit, de nieuwe Bibliotheekwet en de nieuwe inrichting in de vierhoek zijn vanaf 2026 van grote invloed op de robuuste bibliotheek.

In toenemende mate zijn organisatie-, governance-, impact- en controlvraagstukken voor bibliotheken actueel. De zorgplicht, het bijbehorende toezicht en het in de wet genoemde meerjarenplan voor gemeenten maken deel uit van deze vraagstukken. Door de krachten te bundelen ten behoeve van een robuuste basis kunnen we deze vraagstukken gezamenlijk oppakken.

Focuspunten

  • Nieuwe Wsob en zorgplicht
  • Robuuste bedrijfsvoering
  • Profilering & impact
  • Samenwerking voor publieksbereik
  • Collectie