De basis garanderen, de robuuste bibliotheek

Om op effectieve wijze met alle maatschappelijke opgaven aan de slag te gaan, is een sterke bibliotheek en een sterk netwerk nodig. In toenemende mate zijn organisatie-, governance-, impact- en controlvraagstukken voor bibliotheken actueel. Door de krachten te bundelen ten behoeve van een robuuste basis kunnen we deze vraagstukken gezamenlijk oppakken.

Waar zetten we op in?

Cubiss richt zich op:

Nieuwe Wsob en de zorgplicht De invoering van de vernieuwde Wsob stelt gemeenten voor de opgave om meerjarenplannen te formuleren. Cubiss helpt bibliotheken en hun gemeenten om aan de verplichtingen te voldoen die de nieuwe Bibliotheekwet stelt. De Taakgroep Wsob organiseert kennisontwikkeling voor stakeholders en ondersteunt bij het formuleren van het meerjarenplan.
Robuuste bedrijfsvoering Het Brabantse bibliotheekstelsel is breed, maar ook versnipperd. Met 56 gemeenten die ieder hun eigen bibliotheekvoorziening vormgeven, ontstaat een lappendeken van afspraken, structuren en financieringsvormen. In toenemende mate zoeken bibliotheken en gemeenten de samenwerking in regionale verbanden en convenanten. De verschillen blijven echter groot. Uit de vierhoeksoverleggen in het voorjaar van 2025 blijkt dat de partijen samen op willen trekken. Kennisdeling geeft een kwaliteitsimpuls en vergroot de robuustheid van het netwerk. Bibliotheken en gemeenten hebben behoefte aan inzicht in de effecten van hun inspanningen, zowel maatschappelijk als financieel. Cubiss onderzoekt en ontwikkelt vraaggerichte, collectieve oplossingen op het gebied van: - financiën en bedrijfsvoering: ook de financiering van het bibliotheekwerk kent meerdere lagen. Lokale subsidies vormen de basis, maar daarnaast ontvangen bibliotheken middelen vanuit landelijke programma’s. Zo stimuleert het Masterplan Basisvaardigheden verbetering van geletterdheid. Verschillende ministeries ondersteunen (digitale) basisvaardigheden. Gevolg: bibliotheken moeten zich vaak bij meerdere financiers tegelijk verantwoorden, wat de complexiteit vergroot. - HRM (mens en organisatie): de veranderende Bibliotheek vraagt andere competenties van medewerkers: samenwerken wordt belangrijker, net als informatie- en digitale vaardigheden. Tegelijkertijd blijft vakkennis vanuit de klassieke bibliotheek onmisbaar. Een doorleefde, integrale visie op mens en organisatie, vertaald naar de oganisatie-inrichting, is cruciaal om de juiste keuzes te maken in werving, scholing en ontwikkeling van medewerkers. Met speciale aandacht voor een divers, inclusief en gelijkwaardig (DIG) personeelsbeleid, de juiste onboarding en duurzaam inzetbare medewerkers en vrijwilligers. - informatiemanagement en digitalisering: goed informatiemanagement vormt een belangrijke basis voor organisaties. Het biedt directies kaders om richting te geven (governance) en helpt ervoor te zorgen dat afspraken en regelgeving worden nageleefd (compliance). Digitalisering zorgt hierbij zowel voor kansen als voor uitdagingen én vergroot de noodzaak van sterk informatiemanagement om binnen deze kaders en regels te blijven opereren.

Profilering & Impact Cubiss ondersteunt bibliotheken op het gebied van impactgericht werken door middel van deskundigheidsbevordering. Hiermee verbeteren we de mogelijkheid voor bibliotheken om zich te profileren als brede maatschappelijke partner en om hun impact inzichtelijk te maken. Daarnaast willen we de impact van het netwerk in kaart brengen. Dit doen we met een netwerk impactmodel en de doorontwikkeling van onze huidige verandertheorie (TOC).
Samenwerken voor publieksbereik In de roadmap Publieksbereik 2025-2030 vraagt de Provincie Noord-Brabant aan de uitvoeringsorganisaties binnen het domein Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije Tijd om activiteiten te ontwikkelen voor een meer divers publiek. De Brabantse bibliotheken spelen hierin een belangrijke rol als cultureel informatiepunt via hun netwerk van 164 vestigingen. Cubiss werkt met collega-uitvoeringsorganisaties samen aan: - het beter bekend maken van het Brabantse aanbod, - het versterken van het publieksbereik in de praktijk door de inzet van segmentatiemodellen, lerende netwerken en datagericht werken.
Collectie De collectie vormt het hart van de Bibliotheek. In 2026 ligt de nadruk op de thema’s als meertaligheid en omgaan met controverse. Dit gebeurt via een lerend netwerk van Brabantse en Limburgse collectioneurs waarin kennisdeling en ervaring uitwisselen centraal staan.

Hoe bereiken we dit in Brabant?

Netwerk en beleid

Cubiss zet in op het versterken en doorontwikkelen van de samenwerking door middel van de vierhoeksoverleggen en lerende netwerken over specifieke thema’s als ‘collectie’. Op de belangrijke thema’s binnen ‘De basis garanderen’ onderzoekt en ontwikkelt Cubiss vraaggerichte, collectieve oplossingen om de bedrijfsvoering van de Bibliotheek te versterken.

Kennis en expertise

Cubiss zorgt voor deskundigheidsbevordering op specifieke thema’s rond de bedrijfsvoering van bibliotheken. Hierbij zetten we in op onderzoek en het vergroten en borgen van kennis, vaardigheden en expertise binnen het netwerk.

Programmering en dienstverlening

We richten ons op het creëren en versterken van inclusieve en robuuste bibliotheekorganisaties. Deze moeten voldoende slagkracht en middelen tot hun beschikking hebben om structureel bij te dragen aan actuele en lokale maatschappelijke opgaven. Om dit te realiseren initieert en faciliteert Cubiss samenwerking tussen bibliotheken onderling.